„Związek Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej (ZGWRP) uznaje potrzebę rozwijania współpracy między miastami a otaczającymi je obszarami wiejskimi i miejsko-wiejskimi. Powiązania w zakresie rynku pracу, edukacji, transportu, usług publicznych, ochrony środowiska i infrastruktury wymagają koordynacji wykraczającej poza granice pojedynczych gmin. Współpraca ta może przynosić wymierne korzyści mieszkańcom całego obszaru funkcjonalnego. Nie może jednak prowadzić do ograniczenia samodzielności gmin, podporządkowania ich polityki rozwojowej interesom miasta centralnego ani przenoszenia na nie kosztów realizacji zadań, na których zakres i sposób wykonania mają ograniczony wpływ. Po analizie projektu ustawy, w tym przepisów zmieniających inne ustawy oraz regulacji przejściowych, Związek stwierdza, że projekt wymaga istotnych korekt ustrojowych, kompetencyjnych i finansowych.” – tak brzmi wprowadzenie do stanowiska ZGWRP w sprawie projektu ustawy o zrównoważonym rozwoju miast i ich obszarów funkcjonalnych (projekt z 30 września 2026 r. oznaczony numerem UPRO3).
Związek podkreśla, że „zrównoważony rozwój nie może oznaczać koncentracji decyzji w większym ośrodku miejskim przy jednoczesnym rozproszeniu kosztów na gminy całego obszaru funkcjonalnego”. Według ZGWRP, „Rzeczywista integracja terytorialna wymaga zarówno współodpowiedzialności, jak i współdecydowania, a także sprawiedliwego podziału korzyści i obciążeń”.
Jednocześnie ZGWRP wskazał, że stanowisko opiera się na konkretnych przepisach i wyliczeniach, a nie na ogólnych zastrzeżeniach.
Jednym z ostatnich elementów tego obszernego materiału są postulaty Związku Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej. Jest ich 16, a wśród nich: gwarancje ustrojowe, dobrowolność członkostwa, ochrona kompetencji gmin czy też dobrowolność i przejrzystość powierzenia zadań.
Pełna treść stanowiska dostępna jest w załączonym dokumencie.