Związek Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej (ZGWRP) opiniując projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu przeprowadzania oceny terenu przeznaczonego pod lokalizację obiektu jądrowego, przypadków wykluczających możliwość uznania terenu za spełniający wymogi lokalizacji obiektu jądrowego oraz w sprawie wymagań dotyczących raportu lokalizacyjnego dla obiektu jądrowego zwrócił uwagę na potrzebę uwzględnienia rzeczywistych możliwości prowadzenia działań interwencyjnych i ochrony ludności w przypadku zdarzenia radiacyjnego.
W swoim wystąpieniu Związek nie kwestionował standardów bezpieczeństwa jądrowego ani kompetencji organów dozoru. Wskazywał natomiast, że bezpieczeństwo obiektu zależy również od warunków panujących w jego otoczeniu – w szczególności od infrastruktury drogowej, jej przepustowości i ciągłości, rozproszenia zabudowy, liczby i rozmieszczenia ludności oraz możliwości prowadzenia ewakuacji i innych działań interwencyjnych.
Jest to szczególnie istotne dla gmin wiejskich, gdzie odległości, rozproszona zabudowa oraz ograniczona dostępność infrastruktury mogą w sytuacji awaryjnej stanowić istotne wyzwanie organizacyjne.
Ważny efekt działań ZGWRP
W toku prac nad projektem część kierunku wskazanego przez ZGWRP została uwzględniona. W szczególności wzmocniono powiązanie oceny infrastruktury komunikacyjnej z jej dostępnością, przepustowością, ciągłością oraz możliwością wykorzystania do prowadzenia działań interwencyjnych.
To istotna zmiana jakościowa. Oznacza bowiem, że sama obecność infrastruktury nie może być traktowana jako wystarczająca – znaczenie ma również jej rzeczywista przydatność w sytuacji awaryjnej.
Jednak nie wszystkie postulaty Związku zostały przyjęte, dlatego ZGWRP podtrzymuje potrzebę dalszego wzmacniania tego aspektu regulacji, zwłaszcza w zakresie jednoznacznego powiązania oceny lokalizacji z możliwością sprawnego przeprowadzenia postępowania awaryjnego.
To sukces, ale przede wszystkim ważny kierunek na przyszłość
Działania ZGWRP pokazują, że głos gmin wiejskich może skutecznie wpływać na kształt projektowanych regulacji dotyczących strategicznych inwestycji państwa.
Warto podkreślić, że Związkowi nie chodziło o blokowanie energetyki jądrowej, lecz o to, aby przy ocenie bezpieczeństwa nie pomijać warunków, w jakich to bezpieczeństwo będzie musiało być zapewnione – również na terenach wiejskich.
Dlatego ZGWRP będzie nadal zabiegał o to, aby lokalny wymiar bezpieczeństwa i realna wykonalność działań ochronnych były integralną częścią procesu podejmowania decyzji dotyczących lokalizacji nie tylko obiektów jądrowych, ale także innych planowanych inwestycji strategicznych. Istotne jest również to, że w obecnych uwarunkowaniach geopolitycznych i ze względu na położenie Polski na wschodniej flance NATO, konieczne jest uwzględnianie w planowaniu strategicznej infrastruktury również realnych zdolności do reagowania w sytuacjach nadzwyczajnych.
Stanowisko ZGWRP odnoszące się do projektu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu przeprowadzania oceny terenu przeznaczonego pod lokalizację obiektu jądrowego, przypadków wykluczających możliwość uznania terenu za spełniający wymogi lokalizacji obiektu jądrowego oraz w sprawie wymagań dotyczących raportu lokalizacyjnego dla obiektu jądrowego dostępne jest na stronie: zgwrp.pl.