2 kwietnia 2026 r. Karol Nawrocki, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej podpisał m.in. Ustawę z dnia 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw (nr druku sejmowego 2061). To tak zwana ustawa o małych szkołach.
Ustawa ta, choć nie jest odpowiedzią na wszystkie wyzwania stojące przed organami prowadzącymi szkoły, zwłaszcza wiejskie, proponuje rozwiązania wychodzące naprzeciw oczekiwaniom niektórych jednostek samorządu terytorialnego. Przede wszystkim upraszcza procedury, które dzięki temu stają się bardziej czytelne dla mieszkańców – dla rodziców uczniów małych szkół.
Obecnie, włączenie funkcjonującej szkoły w strukturę innej szkoły jako filię, choć także możliwe, musi zostać poprzedzone jej likwidacją. To bardzo komplikuje działania władz samorządowych i budzi ogromne emocje wśród lokalnych społeczności, doprowadzając do wielu trudnych sytuacji, a nawet poważnych konfliktów.
Związek Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej ma nadzieję, że podpisana przez Prezydenta ustawa to pierwszy krok do głębokiej i wyważonej dyskusji nad reorganizacją systemu oświaty i jego finansowania. Prognozy demograficzne nie pozostawiają złudzeń. Już dziś potrzebujemy rozwiązań uwzględniających lokalne specyfiki (w tym demograficzne), a w najbliższej i dalszej przyszłości będzie to niezbędne.